Wolvenbovengrens: Bondsraad volgt Regazzi

De Bondsraad steunt een motie van Fabio Regazzi, die een vaste bovengrens voor het wolvenbestand in Zwitserland wil verankeren. Wat technocratisch klinkt — «grenzen aan de ontwikkeling van de wolvenpopulatie» — betekent in de praktijk: zodra een politiek bepaald getal is bereikt, worden wolven niet meer vanwege concrete problemen gereguleerd, maar omdat er «te veel» van zijn.

Redactie Wild beim Wild — 25 februari 2026

Wolvenplafond in Zwitserland Bondsraad volgt Fabio Regazzi en neemt afscheid van de soortenbescherming

Zwitserland zou daarmee opnieuw een stap zetten weg van een wetenschappelijk onderbouwd beschermingsconcept en richting een symboolpolitiek beheer van het bestand van een streng beschermd roedeldier.

De motie van Fabio Regazzi (Die Mitte/TI) eist dat de Bond en de kantons voor Zwitserland respectievelijk voor afzonderlijke regio's streefwaarden voor het wolvenbestand vaststellen, een bovengrens waarboven «overtollige» dieren worden verwijderd.

Kernpunten: Politiek bepaalde bovengrenzen voor het aantal wolven en roedels per regio. Regulering moet mogelijk zijn zodra deze drempelwaarden worden overschreden, ongeacht concrete schadegevallen. Naar het model van de steenbok: bestanden worden met regelmatige tussenpozen «volgens plan» gereduceerd.

Daarmee verschuift Regazzi de logica van het wolvenbeleid: weg van de vraag of in een individueel geval de kuddebescherming faalt, of er rissen zijn gedocumenteerd of een dier opvallend gedrag vertoont, naar de simpele bewering dat er «te veel» wolven zijn.

Fabio Regazzi: Wolfspolitik der Schnellschüsse

Bondsraad als versterker, niet als correctie

In plaats van deze gepolitiseerde bestandsbeperking af te remmen, beveelt de Bondsraad de motie ter aanname aan. In zijn standpunt verwijst hij naar het groeiende wolvenbestand, ongeveer 180 dieren en zo'n 17 roedels, en de druk vanuit de kantons en de landbouw.

Opmerkelijk is wat in de argumentatie ontbreekt: geen verwijzing naar het feit dat Zwitserland volkenrechtelijk verplicht is grote predatoren te beschermen. Geen serieuze behandeling van de vraag hoe een politiek gedefinieerd «ideaalgetal» voor een trekkend, op genetische uitwisseling aangewezen roedeldier überhaupt op verantwoorde wijze zou moeten worden vastgesteld. Geen erkenning dat een deel van de conflicten zelf veroorzaakt is, door gebrekkige kuddebescherming, verkeerd voeren van wilde dieren en een hobbyjacht die ecosystemen voortdurend onder stress zet.

De Bondsraad legitimeert daarmee het verhaal dat de wolf vooral een aantalsprobleem is, en niet een management- en conflictcultuurprobleem.

Van beschermde soort naar populatiedoel: de paradigmawisseling

Tot nu toe gold: de wolf is beschermd, regulering is in uitzonderingsgevallen mogelijk, bijvoorbeeld bij herhaalde aanvallen die ondanks kuddebescherming voorkomen, of bij duidelijk gedefinieerde «opvallende» dieren.

Met een bovengrens keert deze verhouding zich om: regulering wordt het normale geval zodra het politieke getal is bereikt. De bescherming beperkt zich feitelijk tot wat na de afschotten nog overblijft.

Ervaringen uit Noorwegen en Zweden tonen aan waartoe dat leidt: mini-populaties die genetisch nauwelijks levensvatbaar zijn, zeer omstreden jachtquota, lopende processen en gerechtelijke uitspraken die wolvenafschot stopzetten.

In plaats van van deze fouten te leren, neemt Zwitserland nu de logica over, niet de lessen.

Schweden stoppt Wolfsabschüsse 2026: Signal an die Schweiz

Wetenschappelijke twijfels en praktische problemen

Zelfs vanuit het oogpunt van de wildbiologie is het idee van een bovengrens twijfelachtig: populatiegroei vlakt na verloop van tijd vanzelf af, omdat leefgebieden bezet raken en prooidierbestanden een begrenzende werking hebben. Afschotten kunnen compensatoire effecten teweegbrengen: wolven planten zich sneller voort, nieuwe dieren trekken bij, roedelstructuren worden gedestabiliseerd.

De bioloog Simon Aeschbacher wijst erop dat het huidige verloop van de wolvenpopulatie in Zwitserland niet eenvoudig met afschotten kan worden verklaard; natuurlijke factoren spelen een grote rol.

Ook de Gruppe Wolf Schweiz (GWS) bekritiseert de politieke bovengrens als praktisch en juridisch nauwelijks uitvoerbaar: al vandaag worden veel vrijgegeven afschotten helemaal niet gerealiseerd, omdat de dieren niet worden gevonden of omdat de juridische hindernissen toch hoger zijn dan de politieke retoriek suggereert.

Afleiding van het eigenlijke probleem: kuddebescherming en hobbyjacht

Het debat over de bovengrens verschuift de aandacht weg van de werkelijke knoppen waaraan gedraaid moet worden: dekkende, professionele kuddebescherming met duidelijke normen en controles; vermindering van verstoringen door hobbyjacht, vrijetijdsactiviteiten en toerisme in kwetsbare gebieden; duidelijke regels tegen het bijvoederen van wilde dieren en tegen praktijken die prooidieren onnodig kwetsbaar maken voor aanvallen.

In plaats van dit huiswerk consequent te maken, wordt de wolf tot zondebok gemaakt en wordt zijn aantal uitgeroepen tot vermeend objectieve sturingsgrootheid.

Meer achtergrond over de rol van de wolf in het ecosysteem en over het beleid van de «proactieve regulering» is te vinden in ons dossier «Wolf in Zwitserland: feiten, politiek en de grenzen van de jacht» op wildbeimwild.com.

Wat de bovengrens politiek betekent

De motie-Regazzi komt niet uit het luchtledige: de Nationale Raad heeft zich al uitgesproken voor het instellen van «wolfvrije zones», maar de Kantonsraad heeft de betreffende motie weer afgevoerd en slechts een onderzoek naar dergelijke gebieden geëist.

De bovengrens is daarom onderdeel van een geleidelijke normalisering van wolvenafschot in Zwitserland. Een signaal aan kantons dat politieke druk loont: wie luid genoeg roept, krijgt afschotcontingenten. En een precedent voor andere soorten: wat vandaag bij de wolf mogelijk is, kan morgen worden geëist bij lynx, bever of andere wilde dieren.

Zwitserland riskeert daarmee zijn reputatie als land van preventieve natuur- en soortenbescherming te verspelen, en dat uitgerekend bij een gidssoort van de Europese biodiversiteit.

Een bovengrens is geen oplossing, maar een symptoom

Een politiek vastgestelde bovengrens voor wolven lost geen enkel van de werkelijke conflictgebieden op: ze verbetert geen enkel hek, vervangt geen ontbrekende kuddebeschermingshond, ontmijnt geen spanningen tussen hobbyjagers, landbouw en toerisme.

Ze schept echter een nieuw probleem: een beschermd wild dier wordt een onderhandelbare grootheid die naargelang de stemming kan worden bijgeknipt.

Als Zwitserland de ambitie serieus neemt om wetenschap en dierenwelzijn tot maatstaf van zijn milieubeleid te maken, dan zijn er niet minder wolven nodig, maar minder symboolpolitiek en een eerlijk debat over hoeveel wildernis we in een dichtbevolkt en intensief gebruikt land eigenlijk willen toestaan.