Een jaar na de declassificatie: De wolf verliest zijn bescherming.

Op 3 december 2024 keurde het Permanent Comité van het Verdrag van Bern het EU-voorstel goed om de wolf te herindelen van Bijlage II ("strikt beschermd") naar Bijlage III ("beschermd"). Drie maanden later, op 7 maart 2025, trad de wijziging in werking. Slechts drie staten maakten bezwaar: Monaco, Tsjechië en het Verenigd Koninkrijk. Zwitserland, dat in 2022 al een mislukte poging in dezelfde richting had gedaan, stemde voor de verlaging van de beschermingsstatus.

Op dezelfde dag presenteerde de Europese Commissie haar voorstel tot wijziging van de Habitatrichtlijn: de wolf zou van bijlage IV naar bijlage V worden verplaatst. In mei 2025 keurde het Europees Parlement de wijziging in een versnelde procedure goed (371 stemmen voor, 162 tegen). De Duitse Unie voor Natuur- en Biodiversiteitsbehoud (NABU) bekritiseerde de afwijking van wetenschappelijk onderbouwd natuurbehoud. Het Wereldnatuurfonds (WWF) sprak van een "gevaarlijk precedent" omdat de Commissie had gehandeld zonder nieuwe wetenschappelijke bevindingen. De implementatieperiode voor de lidstaten bedraagt 18 maanden.

Zwitserland: Massale schietpartijen worden nog steeds onderzocht

Zwitserland wachtte niet op internationale ontwikkelingen. Met de herziene Jachtwet (JSG) en Jachtverordening (JSV), die sinds 1 februari 2025 van kracht zijn, had de Bondsraad de preventieve afschot van complete wolvenroedels al gelegaliseerd. Tijdens de regelgevingsperiode 2024/2025 keurde het Federaal Bureau voor Milieu (FOEN) de afschot van ongeveer 125 wolven goed. De kantons hebben 92 wolven preventief afgeschoten, dat wil zeggen voordat er schade was aangericht. Drie lynxen werden daarbij per ongeluk doodgeschoten (Bron: FOEN-rapport, 27 mei 2025).

In de huidige derde reguleringsperiode (september 2025 tot januari 2026) werden alleen al in het kanton Wallis 24 wolven gedood, waaronder 7 welpen, als onderdeel van een "basisafschot". Wallis-regeringsraadslid Christophe Darbellay formuleerde het doel duidelijk: het aantal roedels moest worden teruggebracht van elf naar drie (bron: DJFW Wallis, 3 februari 2026). Landelijk werden na de reguleringsperiode 2024/2025 nog 36 roedels en ongeveer 320 bevestigde wolven geteld.

Ondertussen loopt er een onderzoek naar Zwitserland in het kader van het Verdrag van Bern. Het Comité van de Raad van Europa opende het onderzoek in december 2024 naar aanleiding van een klacht van CH-Wolf en Avenir Loup Lynx Jura. De kritiekpunten: de drempel van twaalf roedels als minimumpopulatie is willekeurig, en het doden van jonge dieren en complete roedels zonder concrete schade druist in tegen de doelstellingen van het Verdrag. In mei 2025 berispte het Bureau van het Verdrag van Bern het Federaal Bureau voor Milieu (FOEN) opnieuw en herinnerde hen eraan dat nachtjacht en het gebruik van nachtzichtapparatuur verboden zijn onder het Verdrag, hoewel de Zwitserse jachtwetgeving beide toestaat (Bron: Bureau van het Verdrag van Bern, 14 mei 2025).

Domino-effect in Europa: Oostenrijk neemt het voortouw, Duitsland volgt.

De verlaging van de beschermingsstatus van de wolf fungeert als politieke katalysator. Neder-Oostenrijk classificeerde de wolf op 3 februari 2026 als jachtwild. In Duitsland vond op 23 februari 2026 een openbare hoorzitting plaats in de Bondsdag over de wijziging van de Federale Jachtwet, die eveneens beoogt de wolf in de jachtregels op te nemen. Tegelijkertijd meldde Duitsland in zijn FFH-rapport (Federal Forest Hunting) dat de beschermingsstatus van de wolf "onbekend" was, een bewering die door NABU (National Association of Boroughs) als "technisch onjuist" werd bekritiseerd, aangezien Duitsland een van de beste wolvenmonitoringprogramma's van Europa heeft.

Zaak bij het Europees Hof van Justitie en Zweeds tegenvoorstel

Vijf milieuorganisaties (Green Impact, Earth, LNDC Animal Protection, One Voice en Nagy Tavak) spanden in december 2024 een rechtszaak aan bij het Hof van Justitie van de Europese Unie tegen de declassificatie van de soort. In februari 2025 gaf het Hof hen gelijk. Hun argument: de beslissing was politiek gemotiveerd, wetenschappelijk ongefundeerd en in strijd met de principes van soortbescherming. Talrijke wetenschappers steunden dit standpunt in een open brief van Green Impact (26 november 2024).

In Zweden hebben rechtbanken de geplande afschot van maximaal 48 wolven in 2026 geblokkeerd, vanwege een gebrek aan wetenschappelijke onderbouwing. De Europese Commissie had het Zweedse streefgetal van 170 wolven eerder al als "niet volledig wetenschappelijk onderbouwd" bestempeld. Deze rechterlijke uitspraken tonen aan dat de juridische strijd rond wolven met deze verlaging van het streefgetal nog lang niet voorbij is; ze is pas net begonnen.

Wat een jaar degradatie inhoudt

De resultaten na twaalf maanden zijn duidelijk: de verlaging van de classificatie heeft geen enkel conflict opgelost, maar heeft juist een politiek legitimatiebewijs gecreëerd om te doden. In Zwitserland daalt het aantal afgeschoten dieren sinds 2022 gestaag, wat volgens het rapport van het Federaal Bureau voor Milieu (FOEN) mede te danken is aan een betere bescherming van de veestapel. Desondanks neemt het aantal afgeschoten dieren toe.

De IG Wild beim Wild (Belangengroep voor Wild) pleit al lange tijd voor het model van Genève: professioneel wildbeheer door overheidsinstanties in plaats van recreatieve jacht. Genève heeft sinds 1974 aangetoond dat samenleven zonder militiejacht mogelijk is. Zolang het wolvenbeleid wordt bepaald door de lobby van de recreatieve jacht in plaats van door onafhankelijke wetenschap, zal de devaluatie van de wolf blijven wat het altijd al is geweest: een politiek geschenk aan degenen die weigeren de wolf als onderdeel van het ecosysteem te accepteren.

Meer informatie is te vinden op wildbeimwild.com:

→ Dossier: Wolven in Zwitserland – Feiten, politiek en grenzen van de jacht → Wallis Wolvenbalans 2025/2026: Cijfers van een bloedbad → Illegale wolvenjacht in Zwitserland → EU-voorstel om wolvenbescherming te verzwakken → Zweden stopt met het afschieten van wolven in 2026: een signaal aan Zwitserland → Veelgestelde vragen: Hoeveel wolven zijn er in Zwitserland? →Voorbeeldteksten voor moties die de jacht bekritiseren → Alle dossiers

Bronnen

• Raad van Europa, persbericht 7 maart 2025: «Wijziging van de wolvenbescherming onder het Verdrag van Bern treedt in werking»
• Europese Commissie, Voorstel tot wijziging van de Habitatrichtlijn, 7 maart 2025 (COM/2025/0098)
• Europees Parlement, Persbericht 8 mei 2025: «Wolven: Europees Parlement stemt voor wijziging van beschermingsstatus» (371:162:37)
• EU-Raad, persbericht 16 april 2025: “Habitatrichtlijn: Raad stemt in met gericht voorstel”
• BAFU, Rapport “Regulering van de wolvenpopulatie”, 27 mei 2025
• KORA/DJFW Wallis, Wolvenbeheerrapport 2025/2026, 3 februari 2026
• Bureau van de Berner Conventie, berisping aan het FOEN, 14 mei 2025
• NABU Nedersaksen, Verklaring over het FFH-rapport, 31 juli 2025
• WWF Duitsland, verklaring “EU verzwakt wolfbescherming”, 7 maart 2025
• Green Impact et al., zaak bij het Europees Hof van Justitie, 20 december 2024

Doe mee aan deze campagne: vanwege het rampzalige beleid van bondsraadslid Albert Rösti (SVP) kunt u bij uw gemeente een vrijstelling van federale en kantonnale belastingen aanvragen naar aanleiding van de recent goedgekeurde wolvenjacht in Zwitserland. U kunt hier een voorbeeldbrief downloaden: https://wildbeimwild.com/ein-appell-fuer-eine-veraenderung-in-der-schweiz/