Het wilde zwijn

Het wilde zwijn ( Sus scrofa ) is een nauwe verwant en de voorouder van het gedomesticeerde varken, en behoort tot de evenhoevigen.

Het volwassen mannetje is – van opzij gezien – te onderscheiden van het vrouwtje door de vorm van zijn snuit. De snuit van het vrouwtje is lang en recht, terwijl die van het mannetje korter lijkt. Wilde zwijnen zijn zeer adaptief. Ze komen voor in steden, weilanden en bij voorkeur in loof- of naaldbossen.

Interessante feiten over wilde zwijnen:

Het wilde zwijn is tussen de 130 en 180 cm lang en de schouderhoogte bedraagt ongeveer 55 tot 100 cm.
In de winter is de vacht donkergrijs tot bruinzwart met borstelige dekharen, en in de zomer is hij wolloos met lichtgekleurde en zachte haarpunten.
Wilde zwijnen wegen ongeveer 50 tot 150 kg.
Wilde zwijnen hebben staarten van 15 tot 40 cm lang.
Het wilde zwijn heeft een krachtig gebit met 44 tanden. De slagtanden op de onderlip zijn een van de meest kenmerkende eigenschappen. De slagtanden van een wild zwijn zijn langer en gebogen. In tegenstelling tot zeugen hebben wilde zwijnen extra slagtanden op hun bovenlip, die ze gebruiken om de slagtanden op de onderlip te slijpen. Wilde zwijnen gebruiken hun slagtanden tijdens het paarseizoen voor gevechten om dominantie.
Wilde zwijnen hebben een lange, rubberachtige snuit waarmee ze wortels en knollen opgraven.
Wilde zwijnen zijn alleseters. Doordat ze in de grond wroeten op zoek naar voedsel, neemt de biodiversiteit toe en verbetert de kiemkracht van planten.
Wilde zwijnen leven samen in familiegroepen, harems of groepen van eenjarige dieren. Vooral mannetjes zijn vaak solitair. Een groep met een leidende zeug bestaat uit 6 tot 30 dieren.
De natuurlijke vijanden van het wilde zwijn zijn wolven, bruine beren, lynxen, vossen en wilde katten. Ook roofvogels jagen af en toe op jonge dieren.
Door de intensieve jacht door mensen zijn wilde zwijnen tegenwoordig meestal schuw en nachtactief. Mannetjes tijdens het paarseizoen en vrouwtjes met biggen kunnen soms agressief worden tegenover mensen, vooral als ze vergezeld worden door honden. Overdag slapen wilde zwijnen tot wel 12 uur in nesten van bladeren.
Wilde zwijnen reizen graag rond in een grote verscheidenheid aan leefomgevingen.
Het paarseizoen loopt van november tot januari.
Na een draagtijd van 115 dagen baart een zeug tussen maart en mei vier tot zes biggen.
Jonge dieren worden geboren in nesten van bladeren. De biggetjes worden geboren met open ogen en bedekt met haar (borstelharen). De moeder zorgt voor ze.
Biggetjes hebben een licht geelbruine vacht met geelachtige strepen die als camouflage dienen. De strepen verdwijnen vanaf de vierde maand. Na een jaar zien ze eruit als volwassen biggetjes.
Na zeven maanden zijn de jongen niet langer afhankelijk van hun moeder. De band met de moeder kan echter tot wel 18 maanden duren. De sterfte onder de jongen is erg hoog als gevolg van koude periodes, natte weersomstandigheden en roofdieren.
In het wild worden wilde zwijnen maximaal 10 jaar oud. In gevangenschap kunnen ze wel 21 jaar oud worden.
In Zwitserland worden jaarlijks zo'n 6.000 wilde zwijnen afgeschoten. Wilde zwijnen leven, mits ongestoord, in stabiele populaties waar doorgaans alleen de dominante zeug zich voortplant. Feromonen – chemische signalen die informatie overbrengen tussen leden van dezelfde soort – komen overal in het dierenrijk voor. Talrijke studies hebben aangetoond dat, naast feromonen, ook de sociale hiërarchie de voortplanting bij gedomesticeerde varkens beïnvloedt. Als de jacht deze delicate sociale structuur verstoort, kan dit leiden tot een explosieve populatiegroei.

Welke maatregelen nemen natuurbeschermers om wilde zwijnen te beschermen?

Wij zetten ons in voor het behoud en de verbinding van populaties en hun leefgebieden. Natuurlijke corridors maken genetische uitwisseling tussen individuele populaties mogelijk. Het beschermen van niet alleen roofdieren, maar ook hun prooi is een essentieel onderdeel van ons werk. We bereiken dit door wilde dieren waar mogelijk te beschermen tegen onnodige jacht en stroperij.

Dierenportretten